Sáng tạo trẻ: Từ chuyện cây chùm ngây...

Võ Thị Trúc Ly và Cao Tiến Trung, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Bình Định đã dùng hạt chùm ngây để xử lý nước lũ thành nước sinh hoạt. 

Đề tài “Nghiên cứu ứng dụng hạt chùm ngây để xử lý nước lũ thành nước sinh hoạt” của hai học sinh trên đã được giải nhì cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia 2015 (khu vực phía nam).

Làm sạch nước lũ

Trung kể: “Quê nội em ở thôn Vĩnh Đức, xã Ân Tín, H.Hoài Ân, nằm giữa hai con sông Lại và Kim Sơn. Mỗi mùa mưa đến, cả xã chìm trong biển nước lũ. Lũ rút, người dân không có nước sinh hoạt, đành phải dùng nước lũ có nhiều hợp chất độc hại và vi khuẩn gây bệnh về đường ruột. Chứng kiến điều đó, trong em đã ấp ủ ý tưởng tìm kiếm cách có khả năng xử lý nguồn nước lũ thành nước sinh hoạt, giúp người dân đỡ nhọc nhằn. Trong một lần về quê, em thấy dưới gốc cây chùm ngây gần nhà, nước chảy qua trong vắt trong khi xung quanh, cũng dòng nước ấy lại đục ngầu. Em đã tự hỏi: Phải chăng loại cây này có thể giúp lọc nước sạch?”.

Trung đem câu chuyện về cây chùm ngây nói với Ly. Với cả hai, đây là một câu hỏi cần có lời giải, tìm ra những nghiên cứu thuyết phục bằng các thí nghiệm khoa học để giải đáp thắc mắc. Với sự hướng dẫn và hỗ trợ nhiệt tình của thầy Hà Huy Giáp (Trưởng tổ hóa, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn) và ba của Trung (hiện là giảng viên dạy hóa của Trường ĐH Quy Nhơn), đề tài nghiên cứu của hai bạn trẻ về tác dụng của hạt chùm ngây được hình thành với những kết quả đầy thuyết phục.

Các hạt chùm ngây có chất lượng tốt được chọn ra, thu lấy nhân bên trong hạt, sấy nhẹ ở 40 - 70 độ C trong 24 giờ rồi đem nghiền nhỏ. Nhân hạt chùm ngây sau khi được xay nhỏ thành bột mịn dùng làm chất keo tụ trong nghiên cứu. Mẫu nước lũ được lấy ở 3 con sông: Lại, Tuy Phước và Hà Thanh. Nước lũ được cho qua lớp keo tụ là nhân hạt chùm ngây xay nhuyễn, lắng nước rồi lọc ra. Theo kết quả phân tích, mẫu nước sau khi lọc đã xử lý được gần như triệt để hàm lượng COD, Fe, Mn. Ngoài ra, việc sử dụng vật liệu từ hạt chùm ngây còn xác định được hàm lượng vi khuẩn Ecoli và Colifom trong mẫu nước lũ trước khi xử lý và có thể kháng khuẩn triệt để.

Tự tin vào đại học

Không chỉ đạt giải cao về nghiên cứu khoa học, cả hai bạn còn đạt điểm cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia, đỗ vào Trường ĐH Y Dược TP.HCM với số điểm là 29,75 (Trúc Ly) và 28,75 (Tiến Trung). Võ Thị Trúc Ly khiêm tốn chia sẻ: “Có được kết quả này là nhờ các thầy cô ở Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, nhất là thầy Hà Huy Giáp, đã hết lòng dạy dỗ, hướng dẫn bọn em trong từng giai đoạn. Ngay như phần thuyết trình đề tài nghiên cứu khoa học trước hội đồng giám khảo bằng tiếng Anh của em cũng được sự động viên của thầy Giáp. Điều đó giúp em thêm tự tin hoàn thành tốt bài thi ngoài sức tưởng tượng”.

Với đề tài mà Ly và Trung đã nghiên cứu, cả hai cho biết không mong muốn gì hơn ngoài mục đích cuối cùng là vì sức khỏe của người dân vùng lũ sau mỗi đợt thiên tai. Đề tài này mang tính thực tế, ứng dụng cao mà giá thành lại rẻ. Bản thân cây chùm ngây là loại cây rất dễ trồng, dễ mọc, có thể sống được ở nhiều vùng với các loại thổ nhưỡng, khí hậu khác nhau. Ngoài hạt có tác dụng lọc nước lũ, lá cây chùm ngây còn được dùng để nấu ăn, nấu nước tắm rất tốt, có tác dụng làm mát gan, giải độc.

Trúc Ly tâm sự: “Sau cuộc thi, em thấy mình trưởng thành hơn nhiều. Hóa ra, làm nghiên cứu khoa học là đi theo và giải đáp những câu hỏi nảy sinh từ vấn đề mà đề tài đặt ra. Kiên nhẫn mày mò rồi cũng có kết quả. Cả em và Trung đều thấy tự tin hơn trong hành trang vào đại học sắp tới”.

... Đến lá khóm

Những lá khóm bị vứt bỏ ngoài đồng, 5 học sinh của Trường THPT An Lạc Thôn đã chế tạo thành sợi có thể ứng dụng trong ngành thời trang và thay thế bao bì ni lông.

Được sự hướng dẫn của thầy Nguyễn Ngọc Hải, 5 học sinh của Trường THPT An Lạc Thôn (TT.An Lạc Thôn, H.Kế Sách, Sóc Trăng) gồm: Lê Song Hồ, Trần Thanh Tú, Nguyễn Liêm Phúc, Ngô Tường Khánh, Mai Nguyễn Bảo Hân đã triển khai thực hiện đề tài: “Sợi thiên nhiên từ lá khóm”.

Lá khóm sau khi thu gom tại các nông hộ được nhóm học sinh này đem về rửa sạch, dùng chày đập dập hay sử dụng vi sinh vật phân hủy thịt lá, tỉ mỉ loại bỏ phần thịt lá, giữ lại các sợi. Sau đó, đem các sợi này ngâm qua dung dịch a xít axetic đến khi nào thấy trắng thì đem phơi nắng. “Mỗi ngày nhóm của em đem từng lá về nhà làm vì còn bận việc học ở trường. Để có màu đẹp, thầy Hải còn hướng dẫn đem sợi khóm ngâm với vỏ cây sắn (loại trái nhỏ, chín có màu đỏ nâu) ra màu đỏ nâu”, Song Hồ nói. “Sợi từ lá khóm chịu lực rất tốt. Nếu đem ngâm trong nước chúng cũng không nở ra. Vì vậy có thể dùng dệt vải, làm thắt lưng, dây thừng... Các sợi này rất mỏng, mượt nên dùng làm những bộ tóc giả cũng rất hay”, thầy Hải khẳng định.

Ngoài việc dùng làm nguyên liệu cho các ngành trên, tơ sợi từ lá khóm có thể dệt thành tấm vải sản xuất ra bao bì thân thiện với môi trường, trong khi các sản phẩm từ nhựa, ni lông, sợi tổng hợp khó phân hủy. Hằng năm, VN thu hoạch khoảng 600.000 tấn khóm và có đến 1,2 triệu tấn lá bị bỏ ngoài đồng. Nếu sử dụng khối lượng lớn lá khóm này sẽ tạo ra được nguồn nguyên liệu mới và làm thành những sản phẩm nói trên, giúp người trồng khóm tăng thu nhập.

Theo thầy Hải, để tạo màu cho sợi từ lá khóm, có thể dùng các màu tự nhiên như: màu đỏ nâu của vỏ sắn hoặc vỏ măng cụt, nhưng tuyệt đối không dùng hóa chất.

Với những ứng dụng thực tiễn, đề tài của nhóm học sinh Trường THPT An Lạc Thôn đã đoạt giải nhất tại Hội thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng Sóc Trăng 2015 và đề tài này đã được gửi đi dự giải toàn quốc. Bà Vũ Thị Hiếu Đông, Giám đốc Sở KH-CN tỉnh Sóc Trăng, nhận xét: “Sợi từ lá khóm mang tính ứng dụng rất cao vì có nguồn gốc từ thiên nhiên. Tuy nhiên, các em chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu, còn việc đưa nó vào thực tế cần sự đầu tư, khai thác của nhiều đơn vị khác. Hiện chúng tôi đang hướng dẫn trường đăng ký bảo hộ bản quyền”.

Tâm Ngọc - Thanh Nhàn

​Nghe thương lái gạ trồng chùm ngây, nông dân khóc ròng.

TTO - Hàng chục hecta cây chùm ngây sau một năm trồng đang độ thu hoạch nhưng lại bí đầu ra.  Bà con nông dân ở Thanh Hóa không biết bán ở đâu, đành chấp nhận thả nổi.

Nghe lời giới thiệu của tư thương đi bán cây giống nói chùm ngây bán rất được cho Trung Quốc, từ năm ngoái đến nay, nhiều hộ nông dân ở các huyện Cẩm Thủy, Thạch Thành, Yên Định (Thanh Hóa) đã trồng tự phát hàng chục hecta cây chùm ngây.

Đến đầu tháng 9 này, cây chùm ngây cho sản phẩm thu hoạch, nhưng bà con nông dân không biết bán ở đâu, đành chấp nhận thả nổi.

Theo phản ánh của bà con nông dân xã Cẩm Phong (huyện Cẩm Thủy), khoảng tháng 3-2014, có một nhóm tư thương ở tỉnh Lào Cai, Quảng Ninh đến địa phương giới thiệu về cây chùm ngây, hứa sẽ cung cấp giống và bao tiêu sản phẩm cho bà con nông dân.

Khi người dân đồng ý trồng, các tư thương bán giống chùm ngây với giá 170 triệu đồng/ha; đồng thời cam kết với nông dân bao tiêu sản phẩm với giá 25.000 đồng/kg lá chùm ngây tươi; 130.000 đồng/kg lá chùm ngây khô.

Đến khi ở Cẩm Thủy, Thạch Thành, Yên Định trồng được hàng chục hecta cây chùm ngây thì không thấy tư thương đi bán cây giống đến nữa.

Bước sang năm 2015, cây chùm ngây bắt đầu cho thu hoạch lá tươi, người nông dân dở khóc dở cười khi không thấy tư thương trở lại địa phương thu mua sản phẩm chùm ngây như cam kết ban đầu.

Anh Nguyễn Văn Luyện ở thị trấn Cẩm Thủy - người đang thu mua các sản phẩm từ cây chùm ngây - cho biết cây chùm ngây cho thu hoạch từ lá tươi, lá khô, hạt, thân cây để làm thức ăn, thực phẩm chức năng, chè, bột dinh dưỡng…

Mỗi năm cây chùm ngây cho thu hoạch khoảng 30-40 tấn lá tươi/ha. Do đầu ra không ổn định, nên giá của các loại sản phẩm từ cây chùm ngây hiện nay hoàn toàn phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc và một số nước khác.

Hiện nay, giá thu mua lá tươi tại địa phương chỉ từ 3.000-4.000 đồng/kg, nhưng xuất đi rất chậm, vì mỗi tháng thị trường Trung Quốc chỉ nhập khoảng 5 tấn. Do vậy, sản phẩm cây chùm ngây đang ùn ứ trong dân rất nhiều.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Tiến Dũng - trưởng Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Cẩm Thủy - cho biết cây chùm ngây không có tên trong danh mục cây trồng nông nghiệp của huyện, của tỉnh khuyến cáo bà con nông dân trồng hằng năm.

Do bà con nông dân địa phương trồng tự phát khoảng 25 ha cây chùm ngây trên đất bãi bồi ven sông Mã, đất đồi thấp, hiện cho năng suất khá cao, trong khi đầu ra của sản phẩm không ổn định, khiến bà con nông dân lo lắng.

Hiện nay, phòng chức năng, chính quyền địa phương đang tuyên truyền, khuyến cáo người dân không phát triển diện tích cây chùm ngây, khi chưa tìm được đầu mối bán sản phẩm ổn định hằng tháng.

Bên cạnh đó, huyện cũng đang tích cực tìm đầu mối để thu mua sản phẩm từ diện tích cây chùm ngây đã trồng thời gian qua cho nông dân.

Thực hư chuyện rau chùm ngây chữa bách bệnh?

Cây chùm ngây (moringa) được coi là thần dược, một loại rau rất giàu chất dinh dưỡng có khả năng chữa bách bệnh như: tiểu đường, mỡ máu, ung thư, bệnh còi xương, thiếu máu, một số bệnh về gan, bệnh tim mạch, co giật, hạ huyết áp, chống oxy hóa…

Với hơn 900 chất dinh dưỡng, 46 chất chống oxy hóa, rau chùm ngây được biết đến công dụng trị gần 300 bệnh khác nhau, như ung thư, tiểu đường, thiếu máu, còi xương, bệnh tim mạch, ung loét, co giật, bệnh gan, giúp làm đẹp da, chống lão hoá,....Tại sao rau chùm ngây lại có thể có nhiều công dụng như thần dược như vậy?

Phòng ngừa loãng xương: Với hàm lượng canxi và magie phong phú, cây chùm ngây trở thành một trong những loại thực vật giúp cải thiện mật độ cho xương trong cơ thể bạn nếu bạn bổ sung chúng qua ăn uống hoặc dùng để pha trà. Canxi là dưỡng chất cần thiết để xây dựng xương và răng, còn magiê lại giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Vì cây chùm ngây chứa nhiều cả hai dưỡng chất này này nên nó đặc biệt tốt cho bạn trong việc phòng ngừa bệnh loãng xương và các bệnh về xương khác.

Thanh lọc máu: Lá chùm ngây có đặc tính lọc máu và nó cũng hoạt động như một chất kháng sinh mạnh. Ăn rau chùm ngây bằng cách dùng để nấu canh hoặc ép lấy nước uống có tác dụng giảm mụn trứng cá và các vấn đề về da khác.

Giảm lượng đường: Rửa sạch lá chùm ngây đem nấu canh sẽ giúp kiểm soát bệnh tiểu đường nhờ có công dụng giảm đáng kể lượng đường trong máu. Nó cũng có tác dụng tăng cường chức năng túi mật, từ đó giúp hạ thấp lượng đường trong cơ thể.

Cải thiện đường hô hấp: Trong trường hợp bạn bị đau họng, ho hoặc nghẹt mũi họng, hãy uống một chén nước ép từ lá chùm ngây hoặc húp một chén canh rau chùm ngây. Đặc tính chống viêm của chùm ngây sẽ giúp giảm một loạt các biến chứng hô hấp. Đây còn là phương thuốc tự nhiên điều trị hiệu quả các bệnh về phổi như hen suyễn, viêm phế quản và bệnh lao.

Chống bệnh truyền nhiễm: Lá và hoa chùm ngây chứa các chất kháng khuẩn giúp ngừa một loạt bệnh truyền nhiễm liên quan đến họng và da. Hàm lượng cao vitamin C trong chùm ngây giúp tăng cường hệ miễn dịch, đồng thời loại bỏ các gốc tự do có hại ra khỏi cơ thể.

Kích thích tiêu hóa: Vitamin B (chẳng hạn như niacin, riboflavin, a xít folic và pyridoxine) có nhiều trong lá chùm ngây đều góp phần cải thiện hệ tiêu hóa. Các vitamin này điều tiết quá trình tiêu hóa bằng cách giúp quá trình phân hủy các carbohydrate phức tạp, protein và chất béo trở nên dễ dàng hơn.

Cải thiện chuyện vợ chồng: Nguồn dồi dào chất kẽm trong chùm ngây được cho giúp cải thiện quá trình sản sinh tinh trùng. Vỏ cây này có chứa một số hợp chất có thể giúp chữa chứng bất lực, xuất tinh sớm.

Tốt cho da: Cây chùm ngây chứa cytokinin (Moringa YSP) – một loại kích thích tố thực vật tạo ra phân chia tế bào, tăng trưởng, và làm chậm quá trình lão hóa của các tế bào. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy Moringa YSP sản xuất đặc tính chống lão hóa ở người. 

Ngoài ra, chùm ngây là một trong những cây thuốc dân gian rất thông dụng tại Ấn Độ. Ở quốc gia này, người ta hay dùng vỏ thân chùm ngây để trị nóng sốt, đau bao tử, đau bụng khi có kinh, sâu răng, làm thuốc thoa trị hói tóc, chữa đau cổ họng (dùng chung với hoa của cây nghệ, hạt tiêu đen), trị tiểu ra máu, trị thổ tả, dùng dầu từ hạt để trị phong thấp.

Ở Việt Nam, cây chùm ngây được cho là có tính kích thích, giúp lưu thông máu huyết, giúp dễ tiêu hóa, tác dụng trên hệ thần kinh, làm dịu đau; hạt và nhựa cây giúp giảm đau… Người ta dùng lá chùm ngây ướp với hoa lài, sâm tươi, hay phối chế với chè xanh để làm ra các sản phẩm, bài thuốc bồi bổ sức khỏe, tăng cường sức đề kháng, cung cấp vitamin và các a-xít amin, khoáng chất cho cơ thể, cải thiện tốt tình trạng kém ăn, mất ngủ, dùng cho người bệnh tiểu đường, cao huyết áp, mỡ trong máu, cholesterol cao, người lớn tuổi, cho phụ nữ sau sinh, người phục hồi sau bệnh..

 Lam Lê (tổng hợp)

Chùm ngây, cây trồng mới của nông dân Hưng Yên

Những năm gần đây, chùm ngây là loại cây rau mới được một số hộ nông dân Hưng Yên mạnh dạn đưa vào trồng thử nghiệm. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của ngành chức năng, người dân cần thận trọng trong việc nhân rộng diện tích loại cây trồng này bởi hiện nay đầu ra cho sản phẩm này vẫn còn tương đối bấp bênh.

Bước đầu đem lại hiệu quả

 

Chúng tôi đến thăm vườn chùm ngây của anh Nguyễn Ngọc Hân ở thôn Đại Hạnh, xã Hoàn Long (Yên Mỹ) đúng vào thời điểm cây đang thu hoạch rộ. Nhìn những hàng cây cao quá đầu người, lá xanh mướt, ít ai nghĩ chúng mới chỉ được trồng cách đây hơn 1 năm.

Anh Nguyễn Ngọc Hân, xã Hoàn Long (Yên Mỹ) thu hoạch lá chùm ngây

Đầu năm 2014, anh Hân tình cờ biết đến cây chùm ngây là một loại rau sạch, trồng 1 lần có thể cho thu hoạch trong nhiều năm qua thông tin trên kênh truyền hình. Anh tìm đến địa chỉ của người trồng chùm ngây ở Sóc Sơn (Hà Nội) để mua 100 cây chùm ngây giống về trồng thử nghiệm. Đến tháng 10.2014 anh thuê thêm 3 sào ruộng và mua thêm 1.900 cây chùm ngây giống về trồng. Sau 2 tháng, cây bắt đầu cho thu hoạch, lúc đầu anh Hân chỉ bán lá chùm ngây khô, mỗi tháng vườn chùm ngây của anh cho thu từ 1,5 – 2 tạ lá khô. Sau đó, anh cung cấp lá tươi cho Công ty cổ phần dịch vụ và thương mại Phú Hưng (Văn Lâm) và một số đơn vị khác ở Hà Nội. Đến nay, vườn chùm ngây của anh mỗi tháng cho thu ổn định khoảng 300kg lá tươi và trên 100kg lá khô, mang lại thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng.

Thấy hiệu quả kinh tế, nhiều hộ dân trong và ngoài tỉnh tìm đến mô hình trồng chùm ngây của anh Hân học hỏi và đặt mua cây giống. Từ tháng 4.2015, anh bắt đầu nhập hạt giống chùm ngây từ Ấn Độ về ươm trong khoảng 1 – 2 tháng thành cây giống để bán với giá 15.000 đồng/cây. Đến nay, anh đã bán được khoảng 10.000 cây chùm ngây giống cho nông dân trong và ngoài tỉnh, mang lại thu nhập khoảng 150 triệu đồng.

Vốn là một nông dân năng động, ham tìm tòi, học hỏi, nhiều năm nay anh Đỗ Văn Trí ở thôn An Lạc, xã Đức Hợp (Kim Động) đã xây dựng mô hình kinh tế trang trại trồng nhiều loại cây cho hiệu quả kinh tế cao như chuối, ngô… Đặc biệt, mới đây anh đã trồng cây chùm ngây, một loại cây rau mới qua tìm hiểu trên sách, báo, mạng internet. Xét thấy loại cây này dễ trồng, dễ chăm sóc, anh quyết định đầu tư gần 60 triệu đồng để mua trên 2.000 cây chùm ngây giống. Toàn bộ số cây này anh trồng trên diện tích hơn 1 mẫu ruộng có chất đất xấu, chủ yếu là đất sét trước đây bị bỏ không.

Theo anh Trí: “Cây chùm ngây rất dễ trồng, không kén đất, có thể trồng từ hạt, hom cành, hom củ và trồng được quanh năm. Cây ưa đất ráo nước, nhiều cát, chịu được hạn hán, ưa nắng, chịu úng kém và hầu như không bị sâu bệnh hại, do đó chăm sóc cây không cần điều kiện gì đặc biệt về phân bón và nước tưới. Cây trồng sau 1 – 2 tháng bắt đầu cho thu hoạch lá, sau vài năm thì có thể tỉa củ, cây có thể cho thu trong nhiều năm”.

 

Thận trọng khi phát triển ồ ạt

 

Theo cách tính của các chủ vườn thì cây chùm ngây vừa dễ trồng, dễ chăm sóc, bảo vệ và cho hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, trên thực tế chùm ngây là loại rau còn mới, chưa được nhiều người biết đến và sử dụng nên người trồng cần thận trọng khi đầu tư trồng loại cây này để bảo đảm đầu ra cho sản phẩm.

Ngay tại vườn chùm ngây của gia đình anh Đỗ Văn Trí, năm 2014, mỗi kg lá tươi anh thu hoạch về có thể bán với giá 50.000 – 70.000 đồng/kg và gần như không có đủ để cung cấp ra thị trường. Tuy nhiên, sang đến năm nay, giá lá chùm ngây tươi đã xuống chỉ còn 35.000 đồng/kg và nhu cầu thị trường cũng không ổn định.

Anh Nguyễn Ngọc Hân cũng khẳng định: “Tôi chỉ cung cấp cây chùm ngây giống cho người dân có nhu cầu trồng chứ tôi không thu mua lại sản phẩm chùm ngây người dân làm ra. Chính vì vậy nên người dân phải thận trọng trong việc sử dụng cây chùm ngây làm cây phát triển kinh tế khi chưa tìm được thị trường tiêu thụ ổn định”.

Từ hiệu quả kinh tế mà cây chùm ngây đem lại, hiện nay, nhiều người dân ở các địa phương trong tỉnh đã tìm hiểu và chuyển một phần diện tích vườn, ruộng sang trộng loại cây mới này. Thích nghi với điều kiện tự nhiên ở Hưng Yên, cây chùm ngây góp phần làm đa dạng thêm cơ cấu các loại cây trộng trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Văn Tráng, Trưởng Phòng Trồng trọt, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh cho biết: “Hiện nay, cây chùm ngây mới được một số người dân trong tỉnh đưa về trồng một cách tự phát. Các hộ dân này tự nghiên cứu, tìm hiểu các thông tin về loại cây này qua sách, báo, mạng internet hoặc trao đổi, học hỏi lẫn nhau. Do đây là một loại cây trồng mới nên nông dân không nên thấy những hiệu quả bước đầu của cây trồng này mà đua nhau trồng một cách ồ ạt mà cần phải tìm hiểu kỹ cả về cây giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc và thị trường tiêu thụ”.

 

Hương Giang

Cây chùm ngây mở hướng làm giàu

(Baohatinh.vn) - Tốt nghiệp Đại học Nông lâm TP Hồ Chí Minh, chàng kỹ sư trẻ Nguyễn Văn Đồng từ bỏ giấc mơ công chức về quê (xã Nam Hương, Thạch Hà) lập trang trại và du nhập cây chùm ngây - một loại cây “vạn năng” về trồng trên quy mô lớn.

Dẫn tôi “vi hành” một vòng khu vực trang trại rộng 6 ha, nằm dưới chân động Hạc, xã Nam Hương với những “phân khu” ao - chuồng đan xen và cơ man màu xanh của loại cây “lạ” cao quá đầu người, kỹ sư trẻ Nguyễn Văn Đồng say sưa thuyết trình về cây chùm ngây - một loại cây mới vừa đưa vào trồng trên diện tích 2,8 ha. Chưa tin vào những thuyết minh về nhiều tác dụng của loài cây mới này, tôi liền mở điện thoại vào Google, gõ từ khóa “cây chùm ngây” và chỉ trong vòng 0,35 giây đã cho 567.000 kết quả với nhiều mỹ từ: cây thần diệu, cây độ sinh, cây vạn năng, thảo dược quý, rau sạch thế kỷ 21.

Cây chùm ngây mở hướng làm giàu

Trang trại của Nguyễn Văn Đồng phủ một màu xanh của cây chùm ngây.

Theo tài liệu của Giáo sư Nguyễn Lân Hùng - Tổng Thư ký Hội Các ngành sinh học Việt Nam, cây chùm ngây không chỉ cung cấp dinh dưỡng, làm thuốc mà còn là nguyên liệu để sản xuất mỹ phẩm. Lá được dùng làm rau, nấu canh, làm sinh tố. Người già, trẻ em và người có thể trạng yếu, nếu ăn rau chùm ngây sẽ rất mau khỏe. Chùm ngây còn có tác dụng phòng và trị rất nhiều bệnh như: ung thư, tiểu đường, thiếu máu, còi xương, gan, tim mạch, ung loét, co giật... Nó giúp hạ huyết áp và cholesterol, chống oxy hóa...

“Qua nghiên cứu tài liệu trên mạng, các bài nói chuyện của các nhà khoa học, nhà kinh doanh về công dụng, kỹ thuật trồng, chăm sóc cũng như khả năng tiêu thụ của cây chùm ngây, năm 2014, em vào thực địa một số tỉnh miền Nam để học hỏi và đưa về trồng thử nghiệm 100 cây, nay phát triển rất tốt. Đặc biệt, cây chùm ngây hầu như không có sâu bệnh và thích hợp với điều kiện khô hạn ở Hà Tĩnh. Vì vậy, đầu năm 2015, em tiếp tục mua giống về trồng đại trà trên diện tích 2,8 ha với chi phí cây giống 40 triệu đồng/ha” - Đồng cho biết.

Theo Đồng, cây chùm ngây sau 6 tháng tuổi (cao khoảng 2m) là thời gian bắt đầu thu hoạch chính. Trung bình 1 cây có thể cho thu hoạch từ 0,5-1 kg lá. Nếu trồng 5.000 cây/ha (2 m2/cây), sau 6 tháng có thể thu hoạch trung bình 2.500 kg lá /ha/tháng. Với giá bán sĩ tại vườn 50.000 đồng/kg, thì trung bình 1 ha cho thu nhập khoảng 125 triệu đồng/tháng. Hiện nay, sản phẩm rau chùm ngây đã có mặt tại cửa hàng thực phẩm Mitraco và chợ thành phố Hà Tĩnh với giá bán lẻ dao động 80.000 - 100.000 đồng/kg.

“Không mơ ước bán được với giá 50.000 đồng/kg như giai đoạn đầu còn khan hàng mà chỉ cần bằng giá rau thông thường 20.000 đồng/kg, thì lãi ròng tại vườn ít nhất 50 triệu đồng/tháng/ ha, sẽ là nguồn thu lớn đối với người nông dân hiện nay” - Đồng bày tỏ.

Cây chùm ngây mở hướng làm giàu

Sản phẩm cây chùm ngây được bày bán tại Cửa hàng thực phẩm Mitraco Hà Tĩnh

Mặc dù đây là loại cây cho giá trị kinh tế khá cao nhưng trong suốt câu chuyện, Đồng không có ý giành thế “độc quyền” mà mong muốn phổ biến cho người dân Hà Tĩnh phát triển giống cây này, ít nhất mỗi nhà trồng 2-3 cây là có thể tự túc nguồn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và an toàn cho gia đình, đặc biệt là vào mùa hè khô hạn có ít rau xanh. Trong trang trại của mình, Đồng đang lập kế hoạch mở rộng diện tích cây chùm ngây kết hợp với trồng một số cây dược liệu để thành sản phẩm hàng hóa cung cấp cho các công ty chế biến dược liệu, sản phẩm làm đẹp.

“Rõ ràng, cây chùm ngây không chỉ là giải pháp độ sinh như Tổ chức Lương thực thế giới (FAO) đề quyết mà còn là giải pháp ưu việt cho Việt Nam chúng ta. Vấn đề là làm thế nào để mọi người dân Việt Nam biết được giá trị của nó, để người nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, để cây chùm ngây trở thành thực đơn trong mỗi bữa ăn hàng ngày để những nhà sản xuất, chế biến dược phẩm của chúng ta không chỉ có mỗi một lựa chọn là mua nguyên liệu nước ngoài về dập thành viên rồi bán và làm thế nào để phổ biến những sản phẩm của cây chùm ngây rộng khắp” - Giáo sư Nguyễn Lân Hùng nói.

Cây chùm ngây mở hướng làm giàu

Thanh Hoài

Cây chùm ngây cực hữu ích với sức khỏe

Cây chùm ngây là loại cây có từ lâu đời. Với tên khoa học Moringa oleifera, cây chùm ngây đã được sử dụng ở nhiều nước từ xưa. Trong lá và hoa của cây này có chứa vitamin C cao hơn cả quả cam, chứa nhiều canxi và protein, vitamin A, chất sắt, Kali.

Chùm ngây cao đến 5-6m, thân gỗ, dễ trồng, không kén đất. Trồng 4-5 tháng có thể thu lá. Cây chịu hạn tốt, trồng trên các gò, đồi. e.

Cây chùm ngây có tác dụng gì?

Hàm lượng canxi, magie trong cây chùm ngây nhiều. Cho nên đây là loại cây có tác dụng lớn trong việc bổ sung canxi, tăng cường sức sống cho hệ xương trong cơ thể. Điều này giúp bạn có thể tránh được loãng xương. Cách bổ sung cây chùm ngây nhằm hạn chế loãng xương có thể pha thành nước uống hoặc qua nấu canh. Magie là thành phần hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi. Trong cây chùm ngây, hàm lượng magie lớn nên sẽ có tác dụng hấp thụ canxi được đưa vào cơ thể khi ăn loại cây này. 

Không chỉ có hàm lượng canxi mà cây chùm ngây chứa nhiều vitamin A. Loại vitamin này hữu ích cho đôi mắt của bạn nên tránh được thoái hóa điểm vàng. Vitamin C cùng vitamin A có tác dụng chống oxy hóa, loại bỏ các gốc tự do để bảo vệ khỏi bệnh ung thư. 

Lá của cây chùm ngây có nhiều axit amin, cụ thể lên đến 18 loại axit amin. Những loại axit amin này đều có tác dụng tốt với máu, da, xương, sụn. Cây chùm ngây chứa cytokinin - đây là kích thích tố làm chậm quá trình lão hóa, tạo ra phân chia tế bào. 

Một nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, lấy dung dịch sau khi chiết xuất từ rễ cây chùm ngây sẽ giúp ức chế sự phát triển của ung thư buồng trứng. Trong khi đó, lá, vỏ cây chứa chất niaziminin - hợp chất giúp ức chế sự phát triển của tế bào gây ung thư.  Tuy nhiên thì rất nhiều nghiên cứu cần được thực hiện để xác định xem có thực sự là các chất dinh dưỡng và chất chống oxy hóa trong chùm ngây có tác dụng chống ung thư hay không.

Cây chùm ngây lưu ý khi dùng 

Tuy nhiên, cái gì cũng vậy, ăn nhiều quá cũng không tốt. Nếu ăn quá nhiều rau chùm ngây bạn có thể dẫn đến bị thừa canxi và vitamin C, bởi trong cây này chứa nhiều những chất này. Việc thiếu canxi hay thiếu vitamin C cũng gây tác động đến sức khỏe nhưng nếu thừa những chất này sẽ nguy hiểm tiềm tàng, thậm chí gây bệnh. 

Cho nên, với cây chùm ngây nên tránh ăn vào buổi chiều tối hay buổi tối. Điều này giúp bạn ngủ ngon, chùm ngây có thể gây mất ngủ. Với phụ nữ có thai không nên ăn chùm ngây, bởi trong cây này chứa chất alpha – sitosterol. Đây là chất gây co tư củng và có thể dẫn đến sảy thai. Đặc biệt, phụ nữ trong 3 tháng đầu phải tránh loại rau này vì gây nguy hiểm cho bà bầu - thai nhi.

Cây chùm ngây sau khi thu hoạch cần lưu ý bảo quản đúng cách. Bởi nếu để chúng kéo dài mới ăn sẽ mất đi nhiều chất dinh dưỡng quý báu. Do đó cần áp dụng công nghệ sấy lạnh trong vòng nửa ngày sau khi hái, hoặc phơi, sấy khố để đảm bảo giữ được giá trị dinh dưỡng.

Với những dưỡng chất bên trong, cây chùm ngây được lấy lá để nấu thành bát rau thơm, ngon, bổ dưỡng. Chỉ cần ăn 2 bát rau nhỏ chùm ngây cũng đủ cung cấp nhiều chất dinh dưỡng. Loại rau này hữu ích với người gầy, yếu, người cần hồi phục sau điều trị kháng sinh, trẻ em chậm lớn...có thể dùng các món như sa lát, nấu canh, xay thành bột pha nước đun sôi để nguôi. 

Linh Anh 

(Theo Congluan)

Đắt ngang thịt lợn, rau chùm ngây vẫn được nhiều người săn lùng

Với mức giá 60.000 – 100.000 đồng/kg, rau chùm ngây được xem là một loại thực phẩm khá đắt đỏ. Đặc biệt, thời gian gần đây loại rau này được người tiêu dùng ráo riết săn tìm trên mạng.

 Chùm ngây là gì?

Chùm ngây là một loại cây thân gỗ, có thể cao tới 5-6m và có đường kính 10cm, khá dễ trồng và dễ sống. Thân cây chùm ngây óng chuốt, không có gai; lá kép dài 30-60cm, hình lông chim, màu xanh mốc; lá chét dài 12-20mm hình trứng, mọc đối có 6-9 đôi.

Ở Việt Nam, chùm ngây hay còn gọi là cây ba đậu dại, trước kia mọc hoang ở nhiều nơi như Thanh Hóa, Ninh Thuận, Bình Thuận, vùng Bảy Núi ở An Giang, đảo Phú Quốc… khi ấy, lợi ích của loại cây này không được nhiều người biết tới. Phải đến vài năm gần đây, trải qua nhiều cuộc hội thảo và tham khảo các tài liệu từ nước ngoài, người dân mới biết đến công dụng của cây chùm ngây. Từ đó cây chùm ngây được người dân trồng có chủ định và nghiên cứu kỹ lưỡng. Chỉ khi nhiều chủ vườn thành công với việc kinh doanh chùm ngây, thông tin về loại cây này bắt đầu tràn ngập trên internet và được quảng cáo rộng rãi hơn. 

Theo kinh nghiệm từ những chủ vườn, cây chùm ngây khá dễ trồng. Khi cây đâm rễ, đủ cứng cáp, người trồng cần đào lỗ trên đất, kích cỡ rộng và sâu gấp đôi chậu nhựa, ứng với mỗi lỗ đào cách nhau 1,5-2 mét. Từ khí hậu lạnh đến nóng, cây đều phát triển rất tốt, không kén đất. Cây chùm ngây 3 tháng tuổi bắt đầu cho thu hoạch, cây cao 60cm bắt đầu cắt ngọn. Sau 6 tháng, cây cao 2 mét và là lúc thu hoạch chính, trung bình cho từ 500 gram đến 900 gram lá tươi trên một cây mỗi tháng. 

Hiện nay, hầu hết các trang thông tin về chùm ngây đều cho biết, cây chùm ngây có chứa khá nhiều chất khoáng, vitamin, các axit amin, beta-caroten, phenolics… Chùm ngây chứa vitamin C gấp 7 lần cam, vitamin A gấp 4 lần cà rốt, calcium gấp 4 lần sữa, chất sắt gấp 3 lần cải xôi. Các bộ phận của cây như lá, rễ, hạt, vỏ, quả và hoa… có những hoạt tính như kích thích hoạt động của tim và hệ tuần hoàn, hoạt tính chống u bướu, hạ nhiệt, chống kinh phong, chống sưng viêm, trị ung loét, chống co giật, lợi tiểu, hạ huyết áp, hạ cholesterol, chống oxy hóa, trị tiểu đường, bảo vệ gan, kháng sinh và chống nấm. Cây đã được dùng để trị nhiều bệnh trong y học dân gian tại nhiều nước trong vùng Nam Á. 

Giá trị dinh dưỡng của chùm ngây khá cao nên người già, trẻ em, người có thể trạng yếu thường sử dụng loại rau này để bồi bổ sức khỏe. Nhưng phụ nữ mang thai tuyệt đối không sử dụng chùm ngây vì một số chất trong cây có thể gây sảy thai. Khi có thai, hormon thai nghén là progesterone bài tiết làm mềm tử cung khiến cơ tử cung không co bóp, còn alpha-sitosterol trong rau chùm ngây gây co cơ trơn tử cung và làm sảy thai. 

Một số tài liệu cho biết, dù mới lạ ở Việt Nam nhưng thực tế cây chùm ngây đã được sử dụng ở 80 quốc gia trên thế giới. Nhiều quốc gia ứng dụng chùm ngây rộng rãi trong công nghệ dược phẩm, mỹ phẩm, nước giải khát dinh dưỡng và thực phẩm chức năng. Hiện nay các nhà khoa học đang nghiên cứu phát triển sử dụng chùm ngây như dược liệu kỳ diệu kết hợp chữa bệnh hiểm nghèo, bệnh thông thường và thực phẩm dinh dưỡng. Toàn bộ cây chùm ngây, kể cả hạt giống, lá, vỏ và rễ cây có chứa các hợp chất như niaziminin, đã được chứng minh để ức chế sự tăng trưởng tế bào ung thư. 

Sốt xình xịch chùm ngây trên thị trường

Với mức giá 60.000 – 100.000 đồng/kg, rau chùm ngây được xem là một loại thực phẩm khá đắt đỏ. Ấy vậy, thời gian gần đây loại rau này vẫn được người tiêu dùng ráo riết săn tìm trên mạng và siêu thị. Nguyên nhân một phần là do hàng loạt thông tin quảng cáo về công dụng của chùm ngây ngập tràn trên mạng xã hội hay các diễn đàn của cha mẹ. Mặt khác, trồng chùm ngây khá dễ dàng, lợi nhuận thu được cao khiến ngày càng nhiều người đổ xô kinh doanh loại cây này. 

Một đồn mười, mười đồn trăm, với lợi thế từ công dụng chữa bách bệnh của chùm ngây, người trồng dễ dàng tìm được nguồn ra cho cây trồng của mình. Nhiều chủ vườn đã nhanh chóng trở thành triệu phú từ loại dược liệu này. Anh Nguyễn Tiến Dương (Sóc Sơn) là một điển hình khi quyết định lập một trang trại trồng chùm ngây với diện tích rộng 5.000m2. Trung bình mỗi năm trang trại của anh Dương cung cấp khoảng 3.000 cây chùm ngây, thu nhập gần 300 triệu đồng. Làm giàu từ cây chùm ngây, anh Dương còn thuê thêm 6 công nhân chăm sóc trang trại. Anh Ngọc Hân (Hưng Yên) cũng thành công với hơn 2.000 cây chùm cây, tạo công ăn việc làm cho nhiều nhân viên với thu nhập 5 -7 triệu/tháng. Mỗi tháng, vườn chùm cây của anh cho 6-8 tạ rau. 

Người thành công với chùm ngây ở khắp các tỉnh, thành không ít, nhưng chùm ngây chỉ thực sự trở thành “cơn sốt” khi nhiều phụ nữ tìm mua chúng để chế biến thực phẩm, đồng thời có ý định kinh doanh 

online. Hiện nay tìm mua rau và hạt giống chùm ngây không khó. Chỉ với từ khóa “chùm ngây”, google đã cho hàng trăm website, facebook rao bán chùm ngây ở mọi tỉnh, thành… Những chủ vườn ở ngoại thành đều cho biết họ ươm trồng cả nghìn cây và sẵn sàng cung cấp số lượng lớn với giá 15.000 đồng/cây con, 500.000 đồng/kg hạt giống chùm ngây. Ngoài ra, không ít người mạnh dạn chế biến thêm nhiều sản phẩm khác từ chùm ngây như bột, lá khô, rễ cây, hoa, trà để làm giàu từ loại dược liệu này.

 Một chủ cửa hàng bán giống chùm ngây online cho biết: “Hiện tại rất nhiều người biết đến chùm ngây. Loại rau này sớm muộn cũng sẽ trở thành thực phẩm chính trong bữa ăn gia đình nên trồng cây chùm ngây yên tâm không sợ lỗ. Mới đầu nhiều người trồng chùm ngây để ăn là chủ yếu. Đến khi khách đến nhà hay mình chia sẻ trên facebook,  nhiều bạn bè đều hỏi mua để trồng. Cây chùm ngây trồng một lần có thể bán cả năm. Ngày thường có thể nấu canh như canh rau ngót. Vì khá giống với rau ngót nên nhiều người nhầm cây chùm ngây với rau ngót. Thực tế chùm ngây lớn và sinh trưởng nhanh hơn, thân cây khác. Vị rau chùm ngây ăn khá nồng nhưng khi nấu chín, nó ra nước ngọt, ăn ngon hơn rau ngót rất nhiều”. 

Đứng ngoài “cơn sốt” tìm mua chùm ngây, một số người lại tỏ vẻ hoài nghi về công dụng của loại cây này. Minh Cường, một độc giả cho rằng: “Mọi người chỉ nghe qua internet nên làm sao chứng thực được công dụng của nó như thế nào? Trong khi nó không khác gì với loại rau khác, có điều hàm lượng dinh dưỡng cao hơn và dễ trồng. Tuy nhiên, năng suất khá thấp. 100.000 đồng/kg rau quả thật quá đắt so với nhiều gia đình ở Việt Nam nhưng bán rẻ hơn lại dễ lỗ. Thêm nữa, vị nồng của nó khá khó ăn, không phải ai cũng ăn được”. Với những khúc mắc trên, thị trường tiêu dùng đang rất cần định hướng của những nhà quản lý về câu trả lời cho loại rau dinh dưỡng này./.

Theo Mỹ Hạnh

Pháp Luật Việt Nam

Canh lá chùm ngây sườn non

Hôm nay mình muốn giới thiệu với các bạn một nguyên liệu và một món canh rất ngon và cực tốt cho sức khoẻ của cả nhà đó là: 

Rau chùm ngây

 

Canh chùm ngây sườn non

 

Cây chùm ngây có tên khoa học là Moringa oleifera, có nguồn gốc từ Ấn Độ, hiện nay được trồng và sử dụng rộng rãi tại nhiều nước trên thế giới, nhất là ở các nước nhiệt đới. Theo nghiên cứu của Lương y Nguyễn Công Đức và Lương Y Vũ Quốc Trung thì:

Lá Chùm ngây gấp 7 lần Vitamin C nhiều hơn trái Cam

Lá Chùm ngây gấp 4 lần Vitamin A nhiều hơn Cà-rốt

Lá Chùm Ngây gấp 4 lần Calcium nhiều hơn sữa

Lá Chùm Ngây gấp 0.75 lần chất sắt so với cải bó xôi ,

Lá Chùm Ngây gấp 2 lần chất đạm (protein) nhiều hơn Ya-ua

Lá Chùm Ngây gấp 3 lần Potassium nhiều hơn trái chuối

(Tổng hợp từ nguồn www.phunu.net)

Muốn biết thêm chi tiết về cây chùm ngây, bạn có thể tham khảo đường link bên dưới:http://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%B9m_ng%C3%A2y và http://www.tangthuphathoc.net/chay/02-tonghopmotsothongtinvecaychumngay.htm

Mình thật sự không ngờ rau chùm ngây có giá trị dinh dưỡng cao đến vậy. Đến khi tìm hiểu về loại rau này, mình hoàn toàn choáng ngợp trước các chỉ số giá trị các chất dinh dưỡng trong loại rau này – ngoài ra có công dụng làm thuốc và thực phẩm chức năng. Mình thấy rau chùm ngây bề ngoài và mùi vị khá giống rau bồ ngót, nhưng lá chùm ngây nhỏ hơn, xanh hơn và mềm hơn và mùi vị thơm ngon hơn bồ ngót rất nhiều. Khi nấu rau bồ ngót, bạn cần phải vò nát lá thì khi nấu canh rau mới mềm được, trong khi đó với rau chùm ngây bạn không cần phải vò mà canh rau vẫn mềm ngon.

Điều mình thích nhất ở loại rau này là chứa rất nhiều dưỡng chất Zeatin chống lão hoá rất tốt cho phụ nữ. Thật sự một khi biết đến loại rau này thì mình khuyên bạn nên nghĩ đến biến nó trở thành món ăn trong thực đơn hàng ngày cho cả gia đình. 

 

Nên nên nên là hôm nay mình đem đến món canh rau chùm ngây nấu sườn cực kỳ bổ dưỡng đây: các mẹ có thời gian thì nấu thử nhé! Mình nấu như nấu canh rau bình thường thôi hà!

Trong ẩm thực, lá non và thậm chí cả lá già của chùm ngây được sử dụng để nấu canh với thịt, tôm, nấm hoặc nấu suông (mùi vị tương tự rau ngót), trộn salad, ăn sống, xào thịt, trứng, xay nhuyễn thành nước sinh tố. Lá chùm ngây phơi khô tán bột có thể để rất lâu mà không mất dinh dưỡng, sử dụng cho nhiều món ăn như cháo, bột trẻ em, nhào bột bánh, pha nước uống. Hoa chùm ngây có nhiều mật ngọt và giàu dinh dưỡng, làm rau hoặc phơi khô dùng nấu lấy nước uống như một loại trà. Trái non được dùng xào, nấu canh, hầm xương, ninh súp như đậu cô ve và cho hương vị gần tương tự măng tây. Khi già, hạt chùm ngây có thể rang ăn như đậu phộng. Rễ non của cây ăn sống hoặc làm gia vị như cải ngựa (mù tạt). Tuy nhiên tương tự rau ngót, lô hội, hạn chế sử dụng rau và các chế phẩm từ chùm ngây cho phụ nữ có thai.

Tư vấn về thực dưỡng với chùm ngây cho biết khi nấu canh rau chùm ngây chỉ cần vừa chín tới để bảo tồn tốt nhất dưỡng chất, không cần nhiều rau vì lượng dinh dưỡng trong rau rất cao, nêm ít gia vị, không cần hoặc cần rất ít bột ngọt vì rau có vị ngọt đậm tự nhiên.

Sự chú ý đến công dụng của chùm ngây ngày càng tăng lên tại nhiều quốc gia trên thế giới và trong thực tế, loài cây này đã vượt ra ngoài khuôn khổ là một loại rau mà được sử dụng rộng rãi và đa dạng trong công nghệ dược phẩm, mỹ phẩm ,nước giải khát dinh dưỡng và thực phẩm chức năng. Các quốc gia đang phát triển sử dụng chùm ngây như dược liệu kết hợp chữa hàng trăm loại bệnh hiểm nghèo, bệnh thông thường như phòng và trị ung thư, tiểu đường, thiếu máu, còi xương, tim mạch, kinh phong, sưng tấy, viêm nhiễm, mỡ máu, đau dạ dày, ngừa thai, ung loét, lão hóa, suy nhược cơ thể, suy nhược thần kinh, trị chứng bất lực và tăng cường khả năng ham muốn tình dục. Thống kê chưa đầy đủ cho thấy chùm ngây có thể được sử dụng để điều trị đến hơn 300 căn bệnh. Đặc biệt, hợp chất zeatin với năng lực chống lão hóa mạnh mẽ, trong chùm ngây cao gấp vài ngàn lần so với bất kỳ một loại cây nào khác. Thêm vào đó, chùm ngây cũng có 2 loại hợp chất phòng ung thư và chặn đứng sự tăng trưởng của khối u, khiến cây được mệnh danh là loại cây phòng ung thư.

Hạt khô của cây có thể được ứng dụng để làm hoạt chất lọc nước hoặc ép lấy dầu. Chất dầu                      (Món canh của Myanma từ quả chùm ngây)                          trong hạt có phẩm chất tốt, màu vàng tươi sáng với một hương vị dễ chịu có được so sánh chất lượng với dầu oliver, để rất lâu không hỏng và được sử dụng làm dầu ăn hoặc dầu máy. Tại các vùng ô nhiễm nơi nông thôn nghèo châu Á, châu Phi, hạt chùm ngây thường được nghiền nát hòa vào nước, để lắng, các chất cặn bẩn sẽ bị loại bỏ hoàn toàn. Nước sạch này còn được sát khuẩn do tác dụng của chất dầu cay trong hạt, nên có thể dùng ngay làm nước uống.

Khi chạch râu "ấp ôm" rau chùm ngây

Chỉ có người mai mối mới nhận rõ bao hấp lực từ “đám cưới” lạ lẫm này.

Tất nhiên, mọi chuyện đều có căn nguyên, cũng như chưa nổi gió thì không hề thấy bão. Trong một lần viết bài về bánh tét Trà Vinh mới biết rằng, bí mật của màu xanh lấp lánh và làn hương quyến rũ - chính là nước cốt lá bù ngót. Thầy tôi lại cười ruồi nói: “Tuyệt đỉnh phải có lá cây chùm ngây!” - Vậy lá này nấu với cá chạch có ổn không thầy? – “Ngày ăn vào, tối nghe rạo rực chuyện gối chăn!”, ông cười tủm tỉm đáp.

Lộng lẫy rau chùm ngây “hợp hôn” cùng chạch râu! - Ảnh: Tạ Tri

Thế nên, những “tín đồ” mê của lạ chúng tôi, liền tổ chức “lễ thành hôn” cho chúng ngay. “Nhà” của “đôi tân lang” là trái dừa xiêm vừa “dán cháo”. “Phụ rễ” có vài lát nghệ tươi, “mặt” đỏ hồng như người say rượu - mang giã nhuyễn. “Dâu phụ” là nhúm ớt hiểm hườm tươi rói. “Khách khứa” hai họ gồm vài cọng ngò rí, vài muỗng cà phê nước mắm ngon, nhúm muối hột. Đặc biệt, không mời “nàng tiêu”, vì thầy phán nó không hợp với cá chạch. Đành tiếc đứt ruột, vì mấy “em” lá gừng dầy dầy mùa này đã vắng bóng ở các chợ rau.

Để ngắn gọn và nóng hổi, người viết xin kể đến khoảnh khắc “động phòng”. Trước tiên là mùi thơm thanh dịu từ “da thịt” của “cô dâu” tỏa ra phảng phất. Chất nhựa nồng nồng, thanh thanh này gợi nhớ “hơi thở” của “cô chị” bù ngót nhưng khẽ khàng, sang trọng hơn. Nước canh ngọt đậm, thoảng chút nồng cay của cặp “dâu - rễ” phụ. Húp đến muỗng thứ ba, trán ông mai lấm tấm mồ hôi, miệng cười toe toét. Bởi khi nước canh vừa qua vòm họng, cảm giác thanh tao liền trỗi lên, khiến ông thêm phấn chấn. Và cao trào ở đoạn, ông cắn mạnh vào thịt da... “chú rể”. Vẫn dẻo dai, ngọt béo lẫn giòn giòn đến tận phần xương sụn. Nhón tí muối ớt nghệ (nghệ giã trộn vào muối ớt), ông liếc mắt đưa tình cùng bà xã rồi mỉm cười thầm nhủ: “Bến mê là đây!”

Chạch râu (chạch bùn) giúp cường dương, theo đông y - Ảnh: Tạ Tri

Xin nói thêm, nhiều tài liệu khoa học và các lương y trong nước đã cho rằng cây chùm ngây (Moringa) vừa giàu dưỡng chất vừa hỗ trợ trị nhiều bệnh nguy hiểm: u xơ tiền liệt tuyến, ngừa tăng cholesterol...

Mẹo nhỏ để chế biến thành công món canh bổ dưỡng vừa kể là nướng sơ cá chạch trước. Trước khi nướng, ngâm cá trong dung dịch nước muối loãng và ớt hiểm giã dập từ 7 - 10 phút, để xả tanh. Đồng thời, những phụ nữ mang thai hoặc đang “mắc kẹt” không nên dùng món canh mát này.

Phở trà xào chùm ngây

Rau chùm ngây, bạn đã biết đến chưa? Chùm ngây có tên gọi tiếng anh là Moringa, là một loại cây vừa được dùng để làm thực phẩm (rau ăn), vừa dùng làm thuốc. Khi biết tới cây chùm ngây và tìm hiểu về nó, mình mới có thêm thật nhiều hiểu biết thú vị về loại cây đáng ngạc nhiên này. Không phải tự nhiên mà chùm ngây được ví như loại cây thần dược, và người Ấn Độ còn đặt tên cho nó là Cây Độ Sinh. Lá chùm ngây đặc biệt tốt cho các bà mẹ đang cho con bú và tốt cho trẻ em thiếu dinh dưỡng. Những người lựa chọn ăn chay thường xuyên ăn rau chùm ngây thì không còn lo lắng về vấn đề thiếu chất dinh dưỡng từ thực phẩm động vật nữa.

Điểm qua vài so sánh dưới đây để các bạn có thể cùng thấy được giá trị dinh dưỡng của rau chùm ngây như thế nào so với một vài loại rau củ quả mà chúng ta thường nghĩ rằng chúng là đại diện cho một nhóm chất dinh dưỡng cần thiết.

Chùm ngây có:

– nhiều hơn 7 lần lượng vitamin C có trong cam.

–  4 lần lượng vitamin A có trong cà rốt.

–  lượng canxi gấp 4 lần sữa

–  3 lần chất sắt có trong cải bó xôi

– 2 lần chất đạm trong sữa chua

– 3 lần lượng Kali trong chuối

Để có thêm thông tin về loại cây rau kì diệu này, các bạn cứ thử google sẽ có được rất nhiều bài viết thú vị, tha hồ để các bạn trở nên “sùng bái” loại cây này.

Hiện nay mình thấy rau chùm ngây đã được bán phổ biến trong các siêu thị và mình thường mua về để chế biến món ăn. Rau chùm ngây được nhặt như rau ngót, khi nấu canh có vị gần giống như rau ngót, rất thơm và mát. Chùm ngây cũng có dạng bột mịn như bột trà xanh, mình cũng đã dùng bột chùm ngây để làm các loại bánh ngọt, bánh cookies.

Bữa nay thì mình chia sẻ với các bạn một món ăn rất đơn giản, thanh đạm, đó là món phở trà xào rau chùm ngây. Món này thuần túy là chay, nên nếu bạn ăn chay hoặc nấu cho người ăn chay thì vô tư nhé. Chùm ngây là loại rau rất “nổi tiếng” đối với người ăn chay đó.

 Nguyên liệu:

– 200g phở trà khô

– 200g chùm ngây

– dầu ăn

– xì dầu

– hành, tỏi băm

– hành tím phi vàng

Cách làm:

– Ngâm phở trà trong nước khoảng 5-10 phút cho sợi phở mềm ra. Trần phở trà trong nước sôi rồi đổ ra để ráo.

– Làm nóng dầu ăn trong chảo, cho hành tỏi băm vào phi thơm, cho phở trà vào đảo đều. Thêm xì dầu vừa đủ.

– Khi phở vừa chín tới, gắp phở ra đĩa.

– Thêm dầu ăn vào chảo, cho chùm ngây vào xào đều, dùng xì dầu để nêm vị mặn cho chùm ngây. xào tới khi chùm ngây chín, ăn thấy mềm, thì cho phở trà vào xào chung thêm 1-2 phút nữa.

– Chia phở ra đĩa, rắc hành tím phi vàng để thưởng thức món phở xào này.

Món phở xào này có vẻ “lạ” và rất bổ dưỡng, mời các bạn cùng thử nhé.

Dân phố săn lùng loại rau lạ tự diệt sâu, bổ hơn thuốc

Dân phố săn lùng loại rau lạ tự diệt sâu, bổ hơn thuốc
Một loài rau lạ mới xuất hiện trên thị trường đã được nhiều người săn lùng, bởi ngoài dinh dưỡng cao gấp nhiều lần so với các loại rau khác, còn có thể chữa bệnh, chế biến thành thuốc, làm đẹp…

Loại rau lạ này có thể ăn hàng ngày, bổ như thực phẩm chức năng, đang được sử dụng trong công nghệ dược phẩm, mỹ phẩm, nước giải khát dinh dưỡng, dược liệu kết hợp chữa bệnh và chế biến được nhiều món ngon.

Tự diệt sâu bọ

Các nhà khoa học nghiên cứu về loài cây chùm ngây (rau độ sinh, cây thần diệu, cây vạn năng) rất bất ngờ khi phát hiện ra hàm lượng dinh dưỡng cây chùm ngây cao hơn gấp nhiều lần so với những loại rau, củ, quả khác. Người dân An Giang, Phú Quốc, Thanh Hóa, Ninh Bình, Ninh Thuận… ăn loài rau này hàng ngày, và dùng chữa bệnh.

Vườn chùm ngây ở trang trai Hồ Việt Hoa (Bắc Giang).

Kết quả nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cây chùm ngây có lượng Vitamin C cao gấp 7 lần cam, Vitamin A cao gấp 4 lần cà rốt, Calcium gấp 4 lần sữa, chất sắt gấp 3 lần cải bó xôi, đạm gấp 2 lần ya-ua, potassium gấp 3 lần trái chuối…

Ở Việt Nam vài năm nay một số tổ chức, cá nhân đã tự phát triển trồng loài rau sạch này ra nhiều địa phương, giá bán khoảng 100 ngàn/1kg.

Bí ẩn của loại rau làm đẹp da

Theo GS.TS. Nguyễn Lân Dũng, rau chùm ngây có nguồn gốc ở vùng Ấn Độ, Nam Mỹ và vùng Đông Nam Á. Cây dễ trồng bằng cách gieo hạt và ươm cành, hợp với các vùng đất (trừ vùng đất úng ngập).

Rau nhiều dinh dưỡng nên người già, phụ nữ và trẻ em được khuyến cáo là nên dùng để tăng cường sức khỏe, chăm sóc da, chống lão hóa…

Hiện rau chùm ngây đang là lựa chọn số một với người tiêu dùng bởi là rau sạch. Đặc biệt bí ẩn là rau không có sâu bọ nên không bị phun thuốc trừ sâu như những loại rau quả khác – là điều mà các nhà khoa học chưa lý giải được và người tiêu dùng rất yên tâm ăn.

GS Nguyễn Lân Dũng hướng dẫn, cây chùm ngây thân gỗ, nếu không bấm ngọn sẽ mọc cao hàng chục mét, óng chuốt, không có gai. Rau lá kép màu xanh mốc, nấu canh vị ngon ngọt hơn rau ngót. Chùm ngây 3 tháng tuổi có thể thu hái rau. Khi cây cao 60 cm cần cắt ngọn, tỉa cành để thúc cây đâm chồi. 6 tháng tuổi cây cao khoảng 2 mét là được thu hoạch rộ, mỗi cây có thể hái 500 – 900gram lá tươi/tháng. Các loại rau khác chỉ hái 1- 3 lứa/vụ, nhưng cây chùm ngây trồng một lần hái bán cả năm, tuổi cây cao, nên được coi là loại rau kinh tế nhất hiện nay.

Cây rau chùm ngây thu hái.

Cây chùm ngây đang trở thành món rau phổ biến trong nhiều nhà, có thể chế biến đủ món luộc, xào, nấu canh, thậm chí là ăn sống.

Thống kê chưa đầy đủ có thể điều trị đến hơn 300 căn bệnh. Trong cây chùm ngây chứa hơn 90 chất dinh dưỡng tổng hợp (có 7 loại vitamin, 6 loại khoáng chất, 18 loại axit amin, 46 chất chống ôxy hóa, liều lượng lớn các chất chống viêm nhiễm, kháng sinh, kháng độc tố… giúp ngăn ngừa và điều trị ung thư, u xơ tiền liệt tuyến, ổn định huyết áp, hạ cholesterol, bảo vệ gan, trị suy nhược cơ thể, suy nhược thần kinh, bảo vệ gan… Đặc biệt, hợp chất zeatin chống lão hóa, làm đẹp da cao gấp vài ngàn lần so với các loại cây khác.

Cách dùng

- Thu hái rau xong cần ăn sớm kẻo mất dinh dưỡng. Công nghệ sấy lạnh giữ được dưỡng chất lâu hơn. Cách phơi khô, hoặc sấy sau 12 giờ sẽ mất nhiều giá trị dinh dưỡng.

- Lá chùm ngây (non và già) nấu với thịt, tôm, nấm hoặc nấu suông ngon hơn rau ngót, rất ngọt, bổ dưỡng vì giàu đạm, các vitamin thiết yếu, khoáng chất… giúp cơ thể sẽ khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng.

Ngon nhất là nấu canh chùm ngây với tôm. Sơ chế tôm sạch, chẻ lưng rút bỏ chỉ đen, đập giập tôm, cho vào nước đun sôi thịt tôm sẽ nở, dai hơn. Đợi nước sôi tiếp hãy cho rau vào, nêm nếm cho vừa ăn. Tôm và rau chùm ngây rất hợp vị, canh ngọt đậm đà, thanh thoát, hương vị độc đáo.

Lưu ý là nấu nước sôi hãy cho rau vào, kẻo nước sôi quá, nhiệt độ cao sẽ mất dưỡng chất. Canh rau chùm ngây chín tới ăn ngon và bảo tồn dưỡng chất. Vì dinh dưỡng trong rau rất cao, vị ngọt đậm tự nhiên nên nêm ít gia vị (hoặc không cần nêm). Mỗi ngày ăn 2 bát (bát ăn cơm) canh rau chùm ngây (10 – 15g lá khô) là đủ dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể.

- Lá non có thể trộn salad, gỏi, ăn sống, xào thịt, trứng, xay nhuyễn thành nước sinh tố.

- Lá, hoa và quả non của chùm ngây dùng làm thực phẩm cho người và gia súc, chống suy dinh dưỡng trẻ em. Có thể phơi khô, tán bột để được lâu.

- Hoa chùm ngây ngọt, nhiều dưỡng chất, làm rau, phơi khô nấu nước uống như trà.

- Quả non xào, nấu canh, hầm xương, ninh súp cho hương vị như măng tây.

- Hạt chùm ngây có thể rang ăn như đậu phộng.

- Rễ non chùm ngây ăn sống, làm gia vị.

- Hạt khô để làm hoạt chất lọc nước hoặc ép lấy dầu. Hoặc nghiền nát hòa vào nước để lọc sạch.

Một trang trại trồng cây chùm ngây.

Cây chùm ngây mọc nhanh, sống được ở những điều kiện đất đai khô cằn, hạn hán, khí hậu khắc nghiệt, nên có thể trồng làm hàng rào xanh che chắn. Dáng cây thon, thân óng, tán đẹp, lá xanh mướt nên còn được trồng làm cảnh.

Cây chùm ngây cho nhiều lá vào cuối mùa khô trong khi các loài cây rau khác thường cho ít lá. Hiện nhiều sản phẩm thô của chùm ngây như lá tươi, quả non, hoa, rễ tươi, rễ khô, cành nhánh phơi khô, vỏ cây khô… được làm thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm chức năng, nước giải khát dinh dưỡng, trà lá chùm ngây, trà hoa chùm ngây, sản phẩm làm đẹp, viên chùm ngây, bột chùm ngây, dầu, các loại biệt dược… Nhiều loại trà đã cho thêm chùm ngây vào để pha trà uống, nhưng dùng lá nguyên chất tốt hơn.

Vì chùm ngây có giá trị dinh dưỡng cao, nên khi mua dùng phải chọn cơ sở có uy tín để tránh mua sản phẩm không đủ chất lượng.

Lưu ý:

- Gỗ chùm ngây mềm, giòn nên dễ bị gãy trong mưa bão. Do đó để khai thác sử dụng cần cắt ngọn khi đạt độ cao nhất định để tiện thu hái và kích thích cây đâm tược, nảy cành nhiều, hạn chế thiệt hại do gãy đổ.

- Hạn chế sử dụng rau và các chế phẩm từ chùm ngây cho phụ nữ có thai.

Hạt cây chùm ngây.

Theo Gia đình & Xã hội